sinecine ISSN: 1309-5838

Editörden (12. Sayı)

  Y. Gürhan Topçu’nun Sunuşu

       sinecine’nin 12. sayısından merhaba. sinecine Türkiye’nin tek hakemli sinema dergisi olarak beş yıldır sürdürdüğü serüvenine yeni bir sayı ile devam ediyor. Geçen sayıda müjdesini verdiğimiz uluslararası indekslere yenilerinin eklenmesi için çabalarımız sürüyor ve bazılarından olumlu sonuçlar almak üzere olduğumuzu söyleyebilirim. Bu da sinecine’nin doğru yolda ilerlediğinin bir göstergesi sayılabilir.

       Sizlere doyurucu ve nitelikli bir sayı sunmak için elimizden geleni yaptık ve büyük ölçüde de başardığımıza inanıyorum. İlk makalemiz sinema çalışmalarında henüz taze bir alana bir bakış atıyor: “Bak Yeşil Yeşil: Ekosinema Kuramı Üzerine”. Çevreyle ilgili konular ne yazık ki ülkemizde son yıllarda birbirinden farklı ve hemen hepsi olumsuz nedenlerle çok sık gündeme gelirken, çevre çalışmaları birçok farklı disiplinin ilgi alanına giriyor. Ahmet Emin Bülbül’ün makalesi öncelikle geçmişi çok eskiye dayanmayan ekoeleştiri kuramının alanyazınına değinerek alana dair derli toplu ve önemli bir çerçeve çiziyor. Bülbül, Ekosinema’yı bu noktada çevresel sömürü ve tahribata karşı konumlanan yenileyici bir politik angajman olarak değerlendiriyor ve ekolojik pratik örneği olarak tamamen güneş enerjisi ile çalışan projeksiyon vasıtasıyla filmi açık havada ve kendiliğinden sürdürülebilir alanlarda seyirciyle buluşturan Solar Cinema’yı irdeliyor.

        İkinci makalemiz Ahmet Yüce’nin “Traumatic Sexuality in Samaria” başlıklı çalışması. Yüce, Kore toplumunun karanlık tarafından çekip çıkardığı acı çeken karakterleriyle hem aşina olduğumuz, hem de çok yabancı bir dünya sunan yönetmen Kim Ki-duk’un Fedakar Kız (Samaria) filmine tam da bu noktadan bakıyor. Makalede Yüce, Kim Ki-duk’un filmlerinde sosyokültürel yasaklar ve bunların ihlali karşısında ahlaki bir duruş sergilemeksizin, ihlal ve bunun yarattığı travmayı iç içe geçmiş fenomenler olarak gördüğü tespitini yaparak, filmdeki fahişeliği, ölüm, şiddet, suçluluk, intikam ve cezalandırma ile yoğurduğu “sapkın-travmatik kadın cinselliği”ni psikanalitik ve postyapısalcı kavramlarla inceliyor.

       Üçüncü makalemiz Özde Çeliktemel-Thomen’in yazdığı “Halkevleri’nde Eğitici Sinema Repertuarı: Erken Cumhuriyet Türkiyesi’nde Sinema, Eğitim, Propaganda (1923-1945)”. Çeliktemel-Thomen, bu çalışmasında cumhuriyetin ilk yıllarında tek parti iktidarının halkevlerinde gösterdiği filmlerin ulusal kimlik inşası ve Kemalist ideolojinin kök salıp, güçlenmesi için Althusserci anlamda “devletin ideolojik aygıtı” olarak nasıl kullanıldığını irdeliyor. Yazar titiz bir arşiv çalışması ile tutanaklar, önergeler, yazışmalar ve kararnamelerden yararlanarak bu filmlerin oluşturduğu “milli sinema repertuarını”, dönemi ve yarattığı tartışmaları tarihsel bir bakış açısı ile inceliyor.

       İlk sayısından bu yana alandaki yabancı dilde yazılmış önemli çalışmaları Türkçeye kazandırmaya çalışan sinecine, bu sayısında da Michael Ryan’ın “Sinema Politikaları: Söylem, Psikanaliz, İdeoloji” makalesini Hakan Erkılıç’ın çevirisi ile okurlarına sunuyor. Douglas Kellner ile birlikte yazdığı Politik Kamera: Çağdaş Hollywood Sinemasının İdeolojisi ve Politikası, Melissa Lenos ile yazdığı Film Çözümlemesine Giriş ve Eleştiriye Giriş kitapları daha önce Türkçeye çevrilen Ryan bu önemli makalesinde kültür ve sinema kuramlarının genel bir değerlendirmesini yaparak söylem, psikanaliz ve ideolojiyi sinemanın politikaları olarak belirlerken psikanaliz temelli “obje ilişkileri kuramı” üzerinden filmlerin izleyicilere etkilerini açıklamaya çalışıyor.

       Bu sayıda sinema alanında çalışan bir başka önemli akademisyen sinecine’ye söyleşisiyle konuk oluyor: Hamid Naficy. Farklı ülkelerde yaşayan, farklı kişisel serüvenlere sahip sürgün, diaspora sinemacılarının filmlerinde anlatı ve biçim açısından nasıl ortaklaştığının izini sürdüğü An Accented Cinema: Exilic and Diasporic Filmmaking kitabıyla tanınan Naficy, dört ciltlik A Social History of Iranian Cinema çalışmasıyla İran sinemasının tarihine ışık tuttu. Naficy söyleşisini bu sayıda bir makalesine de yer verdiğimiz Özde Çeliktemel-Thomen, Haziran 2015’te Atina’daki “Uluslararası Balkanlar ve Ortadoğu’da Erken Dönem Sinema Konferansı”nda gerçekleştirdi. Söyleşide Naficy’nin kendi kişisel akademik serüveninden İran sinemasının köklerine, Yılmaz Güney’den Fatih Akın’a görüşlerini bulabilirsiniz. Bu söyleşi için Çeliktemel-Thomen’e teşekkür ederiz.

       Bu sayının elinize ulaşması için birçok kişi emek sarf etti. Öncelikle yayın kurulu ve hakemlerimize teşekkür etmek istiyorum. Editör yardımcılarım Selin Çelik ve Mehmet Köprü’ye, kitap eleştirilerimizi yazan Hakan Erkılıç ve Ulaş Bayraktar’a, İngilizce özetlerin kontrollerini yapan Finlay McQuade ve Lynne Gialllombardo’ya, yayımcımız Emir Ali Türkmen’e, dergiyi yayına hazırlayan Ali Karadoğan’a, son okumaları yapan Burçin Kalkın Kızıldaş’a, Ş. Ezgi Mert’e ve S. Ruken Öztürk’e özverili çalışmaları ve emekleri için çok teşekkür ederim.