sinecine ISSN: 1309-5838

Film Okuryazarlığı: Bir Görsel İletişim Sistemi Olarak Devamlılık Sineması

Öz
Filmleri anlamlandırmak, filmlerdeki zamansal ve mekânsal parçalanmaya rağmen bir devamlılık duygusu oluşturmayı gerektiren, beynin korteksinde birçok bölgenin aktive olmasına neden olan, müthiş bir zihinsel ve bilişsel aktivitedir. Henüz 1910’lu yıllarda deneme yanılma yöntemiyle keşfedilmiş olan devamlılık sinemasının kuralları, seyircilerin filmleri bu parçalı yapılarına rağmen anlamlı bir bütün olarak algılamalarını sağlayan en baskın ve yaygın film yapma tarzının temelini oluşturmaktadır. Devamlılık sinemasının bu başarısını onun doğal aktif algının işleyişini taklit etmesi ile açıklayan bakış açısına göre filmler onlara özgü bir okuryazarlık gerektirmeden anında anlaşılırlar. Başka bir bakış açısına göre ise filmler, gerçeği betimlemenin oldukça biçimlendirilmiş bir halidir ve filmleri anlamlandırmak için seyircilerin birtakım kod ve kuralları öğrenmesi; yani filmlere özgü görsel bir okuryazarlık kazanması gerekir. Bu makale, doğal algı ile kazanılan film okuryazarlığının filmleri anlamlandırmak üzerindeki katkılarını, film çalışmaları, antropoloji ve psikoloji alanlarında bu konuda ortaya konulmuş kuramlar ile yapılmış deneysel çalışmalar ışığında tartışacaktır.
Anahtar Kelimeler: Film okuryazarlığı, film algısı, devamlılık sineması, film dili, film grameri.