sinecine ISSN: 1309-5838

İktidar Karşisinda Bir Özne Olarak Yönetmen Ali: Gece Yolculuğu Üzerine Foucaultgil Bir Okuma

Öz

Ömer Kavur’a 25. Antalya Film Şenliği’nde en iyi yönetmen ödülünü getiren 1987 yapımı Gece Yolculuğu, başlamak üzere olduğu yeni filmini çekmekten vazgeçerek terk edilmiş bir kasabada tek başına kalmayı tercih eden Ali’nin (Aytaç Arman) öyküsünü perdeye yan- sıtmaktadır. Ali’nin gerek filmin hazırlık sürecindeki tavırları, gerekse vazgeçiş sonrasında kasabada yaşadıkları toplum içindeki bireyi ve sanatçıyı çevreleyen koşul ve ortamla olan gerilimli ilişkisine dair önemli yansımalar barındırmaktadır. Diğer yandan sinema sektörü- nün içinde bulunduğu yozlaşmışlık ve olumsuzlukların bir eleştirisi olarak da nitelenebile- cek film taşıdığı niteliklerle ayrıntılı bir okumanın konusu olabilecektir. Bu çalışma, Ali’nin konumu ile parçası olduğu toplumsal yapı ve sektörü Foucault’nun özne ve iktidar kav- ramsallaştırması ışığında değerlendirmeyi amaçlamıştır. Kuşkusuz filmin ve karakterlerinin farklı teoriler ışığında okunmaları da mümkündür. Ancak iktidarın heryerdeliği ve özneyi kurucu/şekillendirici niteliğinin, sanatsal yaratım süreci içerisinde ve doğrudan doğruya sanatsal yaratım sürecinin kendisini konu edinen bu film üzerinden takibinin anlamlı bir deneyim olacağı düşünülmektedir.

Anahtar Sözcükler: Ömer Kavur, Michel Foucault, özne, iktidar, auteur.