sinecine ISSN: 1309-5838

İmparatorların Gözleri: II. Abdülhamid’e Berlin Sefiri Tarafından Önerilen Filmler

Öz

1902 yılında II. Abdülhamid’e Berlin sefiri tarafından önerilen filmlerin odağında erken dönem sinemanın siyasi alandaki yeri üzerinde duran bu makale, Osmanlı ve Alman İmparatorlukları arasında, aktüel çekimlerin ve hareketli görüntünün kullanımı aracılığıyla görsellik üzerinden kurulan ilişkiyi sinema kültürü üzerinden okumayı amaçlamaktadır. Sultan II. Abdülhamid’e sunulan listede adı geçen ve Alman İmparatoru II. Wilhelm’in 1898 tarihinde gerçekleştirdiği ikinci doğu gezisi sırasında çekilen filmlerin, imparatorların kendileri ve halk tarafından izlendiği düşünüldüğünde, sinemanın oldukça erken bir dönemde üstlendiği propaganda işlevi de dikkat çekmektedir. Makalede Berlin sefirinin önerdiği filmler arasında bulunan Seine Majestät von Bethlehem Zurückkehrend (Haşmetli Almanya İmparatoru Hazretlerinin Beytullahm’dan Dönüşü, 1899) filmine ait görüntülerin ekseninde, II. Wilhelm’in ikinci doğu gezisi ve Osmanlı-Alman ilişkilerindeki yeri üzerinde durulacak, bu geziye ait görüntülerin alımlanması ve olası etkileri irdelenecektir. Arşiv belgeleri, gazete ve dergilerden elde edilen bilgiler doğrultusunda sinema ve seyrin, görünme ve görmenin imparatorlukların varlıklarını meşrulaştırma, idame ettirme ve siyasal düzlemde ilişki kurma işlevi üzerine sorular sorulacak ve ulaşılabilen kültürel malzemeler çerçevesinde bu sorulara tarihsel bağlam içinde yanıtlar aranacaktır. Makalenin ağırlık noktasını oluşturan sinema ve siyaset ilişkisi, çalışmanın sonunda yapılan değerlendirmelerin izinde tarihselleştirilmeye çalışılacaktır.

Anahtar Sözcükler: II. Abdülhamid, II. Wilhelm, imparatorluk sineması, propaganda, ikinci doğu gezisi, sinema tarihi.