sinecine ISSN: 1309-5838

Türk Filmlerinde Kıbrıs ve Kıbrıslı Türkler, Türkiye Kameralarında Kabul ve Ret: Mazlum Türk ve Kıbrıslı

Kıbrıs, dış ilişkilerden tarihsel bağa kadar pek çok noktadan Türkiye’yi kesen bir konu olarak her dönemde ülkenin gündem maddelerinden biri olmuştur. Yaklaşık elli yıldır Kıbrıs sorununda taraf olan Türkiye’nin, askeri ve siyasi pek çok girişimde bulunduğu bilinmektedir. “Osmanlı mirası” olarak kabul edilmesi, Yunanistan-Türkiye ilişkileri ve Adada yaşayan Türk nüfus, soruna karşı oluşan ilginin çeşitli düzeylerde gelişmesinin sebebidir. Türkiye halkının zihninde Kıbrıs’ın “uluslararası bir sorun”, Kıbrıslı Türklerinde “kurtarılmayı bekleyen mazlum soydaş” imgesini kuran araçlardan biri de popüler görsel metinlerden dizi ve filmlerdir. Bunlardan on tanesi makalede örnek olarak kullanılmıştır. Metinler, kendi içindeki dönüşümleri de ortaya koyabilmesi için 1964 ile 2009 yılları arasından seçilmiştir. Örnek olarak çalışma içinde kullanılan toplam on görsel metinde Kıbrıslı Türklerin, “mazlum soydaş”tan zaman içinde nankör ve çıkarlarına düşkün insanlara dönüştüğü, Yunanistan ve tarihsel hatırlatmalarla yalnızca Türkiye’nin kayıplarına odaklanıldığı izlenebilmektedir. Kıbrıs’ı ve Kıbrıslı Türkleri anlattığı varsayılan metinlerde gerçekte Türkiyeliler anlatılmaktadır. Kıbrıslı Türkler hakkındaki algı, onları anlatmayan metinlerle oluşturulmaktadır. Dolaşıma giren algıysa temel olarak Türkiyelilerin bakış açısı olduğundan Kıbrıslı Türklerin kendilerini tarif edebilmelerine imkân veya Türkiye kamuoyu açısından merak sağlamaktan uzaklaşmaktadır. Kendi içinde önemli dönüşümleri barındıran, tanımlayıcı imgeler bütününü oluşturan görsel metinlerin ele alındığı bu çalışma, askeri ve siyasi girişimlerin ötesinde Türkiye halkının, Kıbrıslı Türkleri kabul düzeylerine dikkat çekmeyi amaçlamaktadır.

 Anahtar Sözcükler: Kıbrıslı Türkler, Türk sineması, Kıbrıslı Türk imgesi, Türkiye, KKTC.